ทดลองงานกี่วัน?
แล้ว 119 วันมาจากไหน

กฎหมายกำหนดระยะทดลองงานไว้หรือไม่?

กฎหมายคุ้มครองแรงงานภาคเอกชนไม่ได้กำหนดจำนวนวันทดลองงานตายตัว บริษัทและลูกจ้างจึงอาจตกลงระยะเวลาไว้ในสัญญาหรือข้อบังคับ เช่น 90 วันหรือ 119 วัน แต่คำว่า “ทดลองงาน” ไม่ได้ทำให้คนทำงานหลุดออกจากสถานะลูกจ้าง สิทธิพื้นฐานเรื่องค่าจ้าง วันหยุด และการคุ้มครองตามกฎหมายยังมีตั้งแต่เริ่มทำงาน

ทำไมหลายบริษัทใช้ 119 วัน?

เหตุผลหลักมาจากเกณฑ์ค่าชดเชยตามมาตรา 118 ซึ่งกำหนดว่า หากนายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างที่ทำงานติดต่อกันครบ 120 วันแต่ไม่ครบ 1 ปี และไม่เข้าเหตุยกเว้นตามกฎหมาย ลูกจ้างมีสิทธิได้รับค่าชดเชยไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 30 วัน หลายบริษัทจึงกำหนดช่วงทดลองงาน 119 วันเพื่อให้ประเมินก่อนถึงเกณฑ์ดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม การเขียนในสัญญาว่า 119 วันไม่ได้แปลว่านายจ้างจะยกเว้นหน้าที่อื่นได้ และต้องดูวันที่ทำงานจริง ไม่ใช่ดูเพียงชื่อของช่วงทดลองงาน หากทำงานครบ 120 วันแล้ว การเรียกว่า “ยังทดลองงานอยู่” ก็ไม่ได้ตัดสิทธิค่าชดเชยโดยอัตโนมัติ

ไม่ผ่านทดลองงาน เท่ากับถูกเลิกจ้างหรือไม่?

หากบริษัทเป็นฝ่ายยุติสัญญาเพราะประเมินว่าไม่ผ่านทดลองงาน โดยทั่วไปถือเป็นการเลิกจ้าง จึงต้องพิจารณาทั้งการบอกกล่าวล่วงหน้า สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ค่าจ้างค้างจ่าย และค่าชดเชยตามอายุงาน ไม่ควรสรุปเพียงว่า “ยังไม่ผ่านโปรจึงไม่มีสิทธิอะไร”

การบอกกล่าวล่วงหน้าต้องดูอะไร?

กรณีสัญญาจ้างไม่มีกำหนดระยะเวลา หลักการบอกกล่าวล่วงหน้าผูกกับกำหนดจ่ายค่าจ้าง และมีรายละเอียดตามรูปแบบการแจ้งกับวันที่ให้มีผล บริษัทอาจให้ทำงานต่อจนครบกำหนดหรือจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าได้ตามกรณี ส่วนเหตุร้ายแรงตามกฎหมายเป็นอีกเรื่องหนึ่งและต้องมีข้อเท็จจริงรองรับ

เช็กลิสต์สำหรับพนักงานช่วงทดลองงาน

• อ่านสัญญาให้ชัดว่าทดลองงานกี่วัน ประเมินเรื่องใด และแจ้งผลเมื่อไร
• ขอเป้าหมายและความคาดหวังจากหัวหน้าให้วัดผลได้
• เก็บหลักฐานผลงาน คำแนะนำ และสิ่งที่ปรับปรุงระหว่างช่วงทดลองงาน
• ตรวจสลิปเงินเดือน วันเริ่มงานจริง และเอกสารประกันสังคม
• หากได้รับแจ้งยุติการจ้าง ขอเอกสารที่ระบุวันสิ้นสุดและรายการเงินที่บริษัทจะจ่าย

เช็กลิสต์สำหรับบริษัทและ HR

• แจ้งเกณฑ์ทดลองงานตั้งแต่วันเริ่มงาน ไม่ใช้ความรู้สึกตัดสินในวันสุดท้าย
• นัดติดตามผลระหว่างทางเพื่อให้พนักงานมีโอกาสปรับปรุง
• นับอายุงานจากวันที่เริ่มทำงานจริงและตรวจเงื่อนไขการเลิกจ้างให้ครบ
• ใช้เอกสารและกระบวนการเดียวกันกับพนักงานที่อยู่ในสถานการณ์ใกล้เคียงกัน
• เมื่อไม่แน่ใจ ให้สอบถามกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานก่อนดำเนินการ

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

อ่านคำอธิบายจากสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานกรุงเทพมหานครพื้นที่ 3 เรื่อง กฎหมายไม่ได้กำหนดระยะเวลาทดลองงาน และข้อมูลเรื่องค่าชดเชยจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน